Een online Fries Woordenboek is te vinden op de website HalloFryslân.
Op deze site is nog veel meer te vinden. O.a. deze lijst van Friese Musea.
Nieuw Kerkraam voor Wubbelgo
De kerk in het Friese Wubbelgo heeft een wereldprimeur. Een van de bestaande gebrandschilderde ramen is vervangen door de afbeelding van een iPhone. Wij vroegen de priester, die niet met naam genoemd wilde worden, om commentaar.
Tsja, het kerkraam was onherstelbaar beschadigd door een omgevallen boom. Er moest dus vervanging komen. De Katholieke Kerk wordt door de jeugd van tegenwoordig niet altijd goed begrepen. Men ziet de heiligenafbeeldingen wel op de glas in lood ramen, maar de voorstellingen spreken weinigen meer aan.
Het leek ons een goed idee een wat wereldser, meer herkenbare afbeelding te gebruiken. Een van de jongens van ons kerkkoor kwam met het idee van de iPhone. De Firma Apple-Nederland bleek bereid als sponsor op te treden.
Mogelijk wordt het kerkraam gebruikt in hun "Think different" tv reclame.
En ik moet zeggen, het resultaat is prachtig geworden.
(Bijdrage: Prof. Dr. M. Plukhari)
Hitlers Eerste Wonderwapens
Over Hitlers wonderwapens is al veel geschreven. de V1, V2, V3, de straaljager, de atoombom. Maar één project van wetenschappers in dienst van Nazi-Duitsland is onderbelicht gebleven : het trainen van dieren voor militaire doeleinden. Dit uiterst geheime project werd in 1936 gestart onder leiding van de Oostenrijkse geleerde Ludwig Fritz von Affenbröt. Het eerste succes werd behaald met honden. Een deel van de honden werd getraind in het opsporen van explosieven. Een ander deel werd getraind om met explosieven naar vijandelijke stellingen te rennen. Een project om dolfijnen te gebruiken als intelligente torpedo mislukte. En de experimenten met reuzen inktvissen waren uitgelopen op een regelrechte ramp. Dat de Verenigde Staten na de Tweede Wereldoorlog hun eigen Dolfijn-trainingsprogramma startten, zal U niet verbazen.
Renovatie Watersport Ver. 20-11-11
De Harlinger Watersport Vereniging wordt gerenoveerd. Dat betekent eerst dat de oude, houten constructies en palen moeten verdwijnen. Dat geschiedt onder de verantwoordelijkheid van Kuipers Waterbouw uit Dokkum. Om 8 uur arriveren er twee busjes en een vrachtwagen met een hijskraan. Er is al een grote, oranje Daewoo shovel aanwezig. Het drietal verdeelt de taken. Eerst het vlonderhout. Na ruim een uur is dit gelukt. Maar inplaats van weg te rijden, wordt het hout tien meter verder weer neergelegd. Dan de palen, een meter of tien lang, uitstekend tropisch hardhout. Het is niet gemakkelijk, de palen zijn nogal glibberig. De twee machines werken intensief samen. Uiteindelijk om 11 uur heeft men een twintigtal palen geladen. Ze steken gevaarlijk ver uit, maar dat mag de pret niet drukken. Vanaf 8 uur hebben twee motoren aangestaan, maar dan wordt het stil. Men is klaar voor vandaag. Het restant, zo'n 80 palen en het hout van de vlonders, moet op een ander moment worden opgehaald. De vrachtwagen weet met veel moeite het terrein te verlaten, gevolgd door de beide busjes. De laatste chauffeur sluit het hek. Kuipers Waterbouw is voor vandaag uitgewerkt.
En tien voor schrijven en een tien voor taal. Lolke Visser (Harns, 1934)
Lolke Visser: twee handgeschreven stukken
(Klik voor de scans op "Meer lezen").
Famous British Rock Formation
Stonehenge. Is daar inmiddels niet alles over gezegd? In ieder geval veel, maar er ontstaan nog steeds nieuwe inzichten en verklaringen voor deze indrukwekkende stenenverzameling. Stonehenge is een publiekstrekker. Daarom vergeet men liever te vermelden dat Stonehenge van 1901 tot 1963 een aantal ingrijpende restauraties heeft ondergaan. Het huidige Stonehenge lijkt in ieder geval niet veel op afbeeldingen die zo'n honderdvijftig jaar geleden zijn gemaakt. Ook zijn er (schaarse) foto's van de restauratie-werkzaamheden, waarop grote hijskranen zijn te zien.
Zie deze site. Wikipedia1, Wikipedia2, Google plaatjes
Grutte Pier
.jpg)
Standbeeld te Kimswerd
Pier Gerlofs Donia. Bijgenaamd Grutte Pier, Greate Pier, Greate Pyr, Kruis der Hollanders. Was hij een kwaaie pier of verzetsheld? Waarschijnlijk beide. Pier werd omstreeks 1480 geboren in Kimswerd (onder Harlingen) en overleed op 28 oktober 1520 in Sneek. Zoals de naam al doet vermoeden, was Pier een boom van een kerel. In ieder geval langer dan twee meter. Pier had een boerenbedrijf waar hij samen met zijn vrouw, zoon Gerloff en dochter Wobble woonde. Tot zover weinig aan de hand. Maar dan wordt in 1498 de Saksische (Duitse) Albrecht III gouveneur van Friesland. Daar trokken de Friezen zich uiteraard niets van aan.
Heemst (Althaea Officinalis) (Teewoartel)
Heemst, ook wel Echte Heemst genoemd, om haar te onderscheiden van de Ruige Heemst, komt vrij zeldzaam in Nederland voor. Het plantje voelt zich thuis op de zilte grond rond het IJselmeer. Ook in de Zuid-West hoek van Friesland is hij te vinden. Heemst is een zeer geneeskrachtig kruid. Onder andere bruikbaar bij huid- en darm- klachten en problemen met de luchtwegen. Natuurlijk kun je het ook in je haar smeren. Eigenlijk kun je alles in je haar smeren. Een gegeven waar producenten van haarlotions dankbaar gebruik van maken. De Engelse benaming voor Echte Heemst is Common Marsh Mallow. En het snoepje met de zelfde benaming kent U wel.
De Nederlandse variant op de marshmallow, is het spekje. En dat is belangrijk, want de grootste producent van spekkies staat in? Harlingen. Link1, Link2, Link3
De Michelangelo Code
De profeet Zacharia
Na het succes van het boek de Da Vinci Code en de verfilming, zijn er veel mensen die Codes ontdekken. Zo zouden er in het werk van Michelangelo Buonarroti geheime boodschappen te vinden zijn.
Op bovenstaande afbeelding, zou een van de jongetjes links,
het duivelsteken maken met pink en wijsvinger. Ik zie het niet.
De afbeelding is terug te vinden in de Sixtijnse Kapel in Rome.
In deze kapel, kwamen de bisschoppen in conclaaf (con clave betekent op slot). Ze mochten niet eerder naar buiten, tot dat er een nieuwe Paus was gekozen. Paus Julius de II vond de kapel een beetje kaal en gaf Michelangelo opdracht om een paar wand en plafond-
schilderingen te maken. Dit verzoek is wel tamelijk opmerkelijk. Michelangelo was en voelde zich voornamelijk beeldhouwer.
Als hij schetsen of afbeeldingen tekende, waren dit voorstudies.
Blijkbaar kreeg hij er plezier in, want hij was ruim vier jaar bezig om de hele Sixtijnse Kapel van onder tot boven met fresco's vol te schilderen. Mogelijk heeft hij wat grapjes en milde kritiek in zijn kunstwerken verstopt. Michelangelo was welliswaar bevriend met de Paus, maar je kon in die dagen maar beter geen ruzie zoeken.
Link1, Link2, Link3, Link4, Filmpje
Nikola Tesla
Doodsmasker Nikola Tesla 1943
In 2006 werd er een standbeeld onthuld van Nikola Tesla bij de Niagara falls in Amerika. Ruim zestig jaar na zijn dood, realiseren steeds meer mensen zich, dat zonder de uitvindingen van Tesla, de wereld er totaal anders uit zou zien. Nikola Tesla was geen zakenman. Thomas Alva Edison, een tijdgenoot van Tesla, was dat wel. Edison wist veel van zijn uitvindingen tot een commerciëel succes te maken. Terwijl Tesla zijn patenten voor relatief weinig geld verkocht en dit weer investeerde in nieuw onderzoek. Tesla heeft zelfs een tijdje gewerkt voor Edison. Voor 18 dollar in de week. Toen Edison een loonsverhoging naar 20 dollar weigerde, begon hij voor zichzelf. Link1, Link2, Link3, Link4, Link5, Link6
Tesla Museum, Filmpje
Tunguska
Boomrestanten in de bossen bij Tunguska
Syberië, 1908. Een metoriet, komeet of asteroïde onploft in een nagenoeg onbewoond gebied in Rusland. De klap is enorm. Het blauw-witte licht van het verschijnsel is bijna net zo fel als de zon. Dagen erna was de nacht nog helder verlicht. In West-Europa deden zich Noorderlicht verschijnselen voor. Een officieel onderzoek vind pas in 1927 plaats onder leiding van Leonid A. Kulik. In 1929 en 1938 bezocht hij nogmaals de rampplek. Na de atoombommen op Japan, bleken de verwoestingen veel overeenkomsten te vertonen met die in Tunguska. Anderen wijzen in de richting van de geniale wetenschapper Nikola Tesla, die rond 1908 experimenteerde met een "dodelijke straal". En natuurlijk lieten de Ufo-logen zich ook niet onbetuigd. Dergelijke inslagen hebben zich ook na 1908 voorgedaan. Maar niet meer van een dergelijke omvang.
Link1, Link2, Link3, Link4, Filmpje
Nuclear Accidents
HMS Tireless
Zondag 2 mei 2010 stond er een berichtje in de Britse krant The Guardian. Twee onderzeeboten hadden bijna een jaar lang met afgesloten veiligheidskleppen gevaren, waardoor volgens deskundigen een catastrofe op zee had kunnen ontstaan. Dit was een behoorlijke misser, zegt John Large, die regeringen adviseert over de veiligheid op onderzeeboten. Dit was zo'n grove fout, dat je mond openvalt van verbazing. Nu zijn er in het verleden wel meer voorvallen geweest, die de atoom-lobby het liefst snel vergeet.
Zo moest in 1958, na een ongeluk met een atoombommenwerper, de lading gedropt worden. Zoekacties leverden niets op. Er zijn verschillende getuigenverklaringen die elkaar tegenspreken. Volgens de officiële versie is er niets aan de hand. De bom zou niet geladen zijn. Een andere verklaring luidt, dat het ontstekingsmechanisme zich wel aan boord bevond, maar niet in de bom zelf was geplaatst. Een andere, alarmerender verklaring luidt, dat de bom wel degelijk op scherp stond en nog steeds een reële bedreiging vormt. De bom werd vlak voor de kust van Georgia gelost in een moerasachtig gebied bij het schiereiland Tybee. Er wordt dan ook wel gesproken over de "Tybee bomb". Ook wel de "Savannah bomb", genoemd naar de nabijgelegen stad Savannah. Link1, Link2, Link3
Hitlers laatste wonderwapen
Replica van de BA-349 "Natter"
Zeven weken voor de Duitse capitulatie, maakte testpiloot Lothar Sieber de eerste bemande raketvlucht. De raket, met een frame van gelamineerd hout, was ontworpen door Erich Bachem. De BA-349 was een klein "vliegtuig" dat bedoeld was om vijandelijke bommenwerpers te onderscheppen. Daarvoor werden in de neus een aantal projectielen geplaatst. Na de korte aanval moest de piloot zich met een parachute in veiligheid brengen. Het toestel zelf zou ook met een parachute een redelijk zachte landing moeten maken. Maar in principe was het goedkoop te produceren toestel, voor eenmalig gebruik gemaakt. Het liep allemaal een beetje anders. Blijkbaar wist Lothar na de explosieve start, niet meer wat boven en onder was. Na 55 seconden, waarin 7 kilometers werden afgelegd, verdween de adder onder het gras.
Link1, Link2, Filmpje1, Filmpje2, Filmpje3, Filmpje4
Ernst Udet
Junkers JU 87 Sturzkampfflugzeug (Stuka)
Vergeltungswaffe
V1
Churchill maakte graag met zijn vingers het V teken. Dat stond voor Victory. In Nazi Duitsland had de V een heel andere betekenis.
Het was de V van Vergeltungswaffe. De V1 is het bekendste V wapen. In Wassenaar stond een lanceerinstallatie voor de V2 raket. De vergeldingswapens werden gebruikt om Londen te bombarderen en steden in bevrijd gebied. De V1 was eigenlijk een onbemand straalvliegtuig. De V2 raket stond aan de basis van alle latere raketontwerpen. Wat minder bekend is Vergeldingswapen nummer 3. Een lange buis waarin een pijlvormige granaat werd afgeschoten doormiddel van elkaar snel opvolgende explosies. De geallieerden kregen al snel de ondergrondse installatie bij Calais in het vizier. Zware bommen, die diep in de grond doordrongen alvorens te ontploffen, maakten voortijdig een einde aan de Duitse ambities.
U-234
U 873 Type IXD-2 and U 234 Type XB in dock at Portsmouth NH 1945
Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog werd er in Duitsland en in de VS koortsachtig gewerkt aan de ontwikkeling van een kernbom. Dit was mogelijk geworden dankzij de Duitse geleerde Otto Hahn,
die in 1938 het principe van de kernsplitsing ontdekte. Duitsland leek de oorlog te gaan verliezen en men besloot een hoeveelheid uranium-oxide met een onderzeeboot naar Japan te transporteren. Hoe de reis van de U-234 verliep, kunt U in de onderstaande bijdrage van Situ lezen. Link1, Link2, Link3, Link4, Link5
Was Dracula een vrouw?
Bijna iedereen kent het verhaal van Dracula. De aristocraat die lieftallige vrouwen in hun nek beet en er vreemde nachtelijke gewoontes op na hield. De naam Dracula kreeg bekendheid door het boek van Bram Stoker. Bram Stoker kwam uit Ierland en was lange tijd directeur van een Londens theater. Bram Stoker baseerde een deel van zijn verhaal op Vlad Tepes de derde, bijgenaamd Dracula. De adelijke familie Tepes woonde in Transylvanië, een deel van het huidige Hongarije. Zij hadden zich verdienstelijk gemaakt in de strijd tegen de Ottomanen (Turken). Deze strijd had de zegen van de Christelijke kerk, omdat die zich bedreigt voelde door de Islam.
De familie kreeg als dank voor bewezen diensten de titel Dracul.
In het Hongaars betekent dit draak, maar ook duivel.
Flight 19
Formatie Grumman Avengers
Begin december 1945 vertrok een formatie van vijf torpedobommenwerpers van Fort Lauderdale (Florida) voor een oefenvlucht. Vlucht 19 moest oefenbommen afwerpen en daarna via een bepaalde route terugkeren naar de kust. Aanvoerder van de formatie is de ervaren piloot Charles Taylor. Naast de piloot bestaat de bemanning uit een navigator en een schutter. Eén van de boordschutters heeft een onaangenaam voorgevoel over deze vlucht en hij meldt zich ziek. Maar ook captain Taylor voelt zich niet tot vliegen in staat. Een verzoek om dispensatie wordt afgewezen. Al na twee uur ontstaan de eerste problemen. Taylor meldt dat zijn kompassen het niet meer doen en dat hij de weg kwijt is.
Link1, Link2, Link3, Link4, Link5
Abonneren op:
Posts (Atom)